Poczucie własnej wartości to fundament naszego życia — od niego zależy, jak postrzegamy siebie, jak reagujemy na wyzwania i jak odnosimy sukcesy. Często to właśnie ono decyduje o tym, czy podejmujemy ryzyko, stawiamy czoła trudnościom i czy wierzymy, że zasługujemy na osiągnięcie swoich celów. Czy Twoje przekonania o sobie wspierają Cię, czy może ograniczają?
Czym jest poczucie własnej wartości i jak wygląda sytuacja w Polsce?
W utopijnej rzeczywistości sama świadomość bycia człowiekiem mogłaby wystarczyć do uznania własnej wartości. W rzeczywistości, w której żyjemy, poczucie własnej wartości stanowi jednak złożoną konstrukcję psychologiczną. Na jej podstawie jednostka formułuje ocenę swoich zdolności, cech charakteru, kompetencji interpersonalnych i innych aspektów siebie. To, jak o sobie myślimy, jak się wobec siebie zachowujemy i jakie emocje wzbudza w nas własna osoba, ma kluczowy wpływ na jakość naszego życia.
Badanie MŁODE GŁOWY, przeprowadzone przez Fundację UNAWEZA i Fundację Dbam o Mój Z@sięg, wykazało dramatyzm sytuacji w przypadku dzieci i młodzieży.
- 32,5% nie akceptuje tego, kim jest i jak wygląda;
- 30,7% deklaruje, że najczęściej okrutne treści o sobie samym słyszy od siebie;
- 58,4% czasami czuje się bezużyteczny;
- 65,9% chciałoby mieć więcej szacunku do samego siebie;
- 31,6% nie lubi siebie;
- 26,4% uważa, że jest mniej wartościowy od innych ludzi;
- 27,4% uważa, że jego wartość zależy od akceptacji innych;
- 29,3% regularnie postępuje wbrew sobie, aby być akceptowanym przez innych;
- 56,4% niekiedy uważa, że jest do niczego;
- 51,2% nie jest z siebie dumny;
- 44,5% uważa, że nie wiedzie im się w życiu.
Pozytywna samoocena jest podstawą zdrowia psychicznego, a w przypadku dorosłych, niestety, również nie napawa optymizmem.
„Pewność siebie dostrzega u siebie jedynie 36 proc. osób w wieku 18-24 lata. 43 proc. w grupie 25-34 lata, 46 proc. – w wieku 35-44 lata, 51 proc. wśród 45-55 lat i 55 proc. respondentów powyżej 55 roku życia.”
Wobec takich wyników niezwykle istotne staje się podjęcie działań na rzecz poprawy poczucia własnej wartości wśród dzieci, młodzieży jak również dorosłych.
Jak skutecznie pracować nad poczuciem własnej wartości?
Podwyższanie poczucia własnej wartości wymaga systematyczności, pracy nad sobą i introspekcji. Często mylimy efekty tej pracy z metodami. Rady takie jak „nie porównuj się do innych” czy „nie bądź zbyt surowa dla siebie” są wynikiem, a nie sposobem na budowanie pozytywnej samooceny. Warto skorzystać z pomocy terapeuty, który pomoże zidentyfikować obszary do poprawy. Jeśli jednak zdecydujesz się działać samodzielnie, poniżej znajdziesz kilka metod.
Rozpoznaj swoje mocne strony
Zastanów się, co w sobie lubisz i w czym jesteś dobry. Zamiast skupiać się na swoich słabościach, wypisz swoje umiejętności, osiągnięcia i cechy, które doceniasz. Codzienne przypominanie sobie o swoich mocnych stronach może pomóc zbudować wewnętrzną pewność siebie.
Zmieniaj wewnętrzny dialog
To, co mówisz do siebie, ma ogromne znaczenie. Staraj się nie krytykować siebie za drobne błędy i zamiast tego traktuj je jako okazję do nauki. Zamiast myśleć „nie dam rady”, zmień to na „zrobię to najlepiej, jak potrafię”. Takie małe zmiany w sposobie myślenia mogą mieć kolosalny wpływ na Twoje życie.
Stawiaj sobie realistyczne cele
Sukcesy, nawet te najmniejsze, wpływają na Twoje poczucie własnej wartości. Ważne jest, by wyznaczać cele, które są osiągalne i zgodne z Twoimi wartościami. Każde osiągnięcie, nawet codzienne wyzwanie, przybliża Cię do wyższej samooceny. Pamiętaj, by zapisywać swoje sukcesy i wracać do nich w chwilach zwątpienia.
Przeczytaj również: Maksymy wielkich myślicieli i rozwój osobisty
Otaczaj się wspierającymi osobami
Osoby, które Cię wspierają, potrafią docenić Twoje osiągnięcia i zrozumieć Twoje potrzeby, są nieocenionym wsparciem. Unikaj relacji, które Cię osłabiają lub krytykują.
Ćwicz wdzięczność
Wdzięczność to prosta praktyka, która może znacząco podnieść Twoje poczucie własnej wartości. Zamiast koncentrować się na tym, czego Ci brakuje, zacznij dostrzegać to, co masz. To pomoże Ci zauważyć wartość w sobie i swoim życiu.
W przypadku dzieci, aby wzmocnić ich samoocenę, warto wypróbować różnorodne gry edukacyjne, które umożliwiają naukę przez zabawę. Dodatkowo ważne jest dostrzeganie i uważne traktowanie ich problemów, świętowanie sukcesów oraz tworzenie okazji do podejmowania własnych wyborów – to kluczowe techniki w budowaniu zdrowia psychicznego dziecka.
Podsumowanie
Kształtowanie wewnętrznego obrazu siebie, niezależnie od porażek czy trudnych doświadczeń, wymaga nieustannej pracy. Regularne prowadzenie dziennika, głęboka introspekcja oraz wsparcie ze strony najbliższych lub/i terapeuty stanowią istotne elementy procesu transformacji. Poczucie własnej wartości jest cechą, która może być rozwijana i kształtowana przez całe życie, dlatego warto podjąć niezbędne kroki w celu jej wzmocnienia. Szczególną uwagę należy poświęcić dzieciom i młodzieży, ponieważ to właśnie oni najbardziej potrzebują takiego wsparcia. Dbajmy o swoje poczucie wartości oraz wspierajmy innych w tej drodze.
Źródła:
https://pokonajlek.pl/poczucie-wlasnej-wartosci/
https://sukcespisanyszminka.pl/pewnosc-siebie-power-talks/
Autor tekstu: Susanna Kołecka